غربالگری سرطان دهان

همانطور که گفتیم بیوپسی روشی برای برداشتن قسمتی از بافت یا نمونه‌ای از سلول‌های بدن است تا بتوان آن را در آزمایشگاه تجزیه و تحلیل کرد. آزمایش‌های تصویربرداری مانند اشعه ایکس در تشخیص توده‌ها یا مناطق غیرطبیعی بسیار مفید هستند؛ اما قابلیت تمایز بین بافت‌های سرطانی و غیر سرطانی را ندارند. تنها راه تشخیص قطعی اکثر سرطان‌ها، انجام بیوپسی است. بیوپسی روشی کم‌خطر و بدون درد است.

غربالگری سرطان دهان ارزیابی یا چکاپی است که توسط دندانپزشک یا پزشک به دنبال پیدا کردن نشانه های سرطان یا علائم پیش سرطانی در دهان بیمار صورت می گیرید. در صورتی که بیمار دارای علائمی از بیماری سرطان باشد، پزشک معمولا بیوپسی از آن قسمت بدن را درخواست می‌کند. معمولا درخواست بیوپسی در بیماران مشکوک به سرطان اتفاق می‌افتد اما بدین معنا نیست که بیمار حتما دچار سرطان شده است.

هدف از غربالگری سرطان دهان شناسایی و تشخیص زودرس سرطان دهان و در نتیجه درمان با شانس بیشتر می باشد.

بیشتر دندانپزشکان در ویزیت های روتین این غربالگری را انجام داده بنابراین پیشنهاد می شود هر 6 ماه برای ارزیابی وضعیت دهان ودندان توسط دندانپزشک ویزیت شوید. بعضی از دندانپزشکان ممکن است آزمایشات بیشتری برای شناسایی سلول های غیر نرمال شناسایی شده در دهان درخواست کنند.

همان طور که گفته شد هدف از غربالگری سرطان دهان شناسایی سرطان و ضایعات پیش بدخیمی که در نهایت منجر به سرطان می شوند در مراحل اولیه بوده و در این مرحله ضایعه سرطانی به راحتی برداشته شده و درمان می شود.

اگرچه هنوز مطالعات شواهد کافی مبنی بر موثر بودن غربالگری سرطان دهان را در کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان دهان ارایه نکردند اما افراد با ریسک بالای سرطان دهان می توانند از غربالگری سود ببرند.

 

در حین معاینات غربالگری، دندان‌پزشک داخل دهان را با هدف یافتن تکه‌های سفید یا قرمز و یا ضایعات دهانی معاینه می‌کند. همچنین دندان‌پزشک با استفاده از دستکش، بافت‌های داخل دهان را از نظر برآمدگی‌ها و دیگر موارد غیرطبیعی لمس می‌کند.

اگر دندانپزشک علائم سرطان دهان یا ضایعات پیش سرطانی را تشخیص دهد، ممکن است توصیه‌های زیر را به بیمار بکند:

بررسی دوباره دهان چند هفته بعد؛ برای اینکه ببیند آیا ناحیه غیرطبیعی همچنان وجود دارد یا نه و اینکه آیا در این مدت بافت غیرطبیعی رشد کرده یا تغییر کرده است یا نه.

بیوپسی از بافت غیرطبیعی برای تست‌های آزمایشگاهی جهت تشخیص اینکه آیا سلول‌های سرطانی در بافت وجود دارند یا نه. دندان‌پزشک ممکن است بیوپسی را انجام داده و یا بیمار را به متخصص پاتولوژی و سپس تشخیص و درمان سرطان دهان ارجاع دهد تا توسط وی نیز مورد بررسی قرار گیرد.

سرطان دهان ممکن است در هر یک از مناطق زیر گسترش یابد:

لب

حفره دهان

دو سوم قدام زبان

لثه

مخاط دهانی در گونه‌ها (پوشش داخل گونه‌ها)

کف  دهان در زیر زبان

کام (سقف دهان)

مثلثی پیش از دندان عقل (منطقه کوچک در پشت دندان عقل)

افراد با ریسک بالای سرطان دهان

– مصرف کنندگان تنباکو در انواع مختلف : سیگار، سیگار برگ، پیپ، تنباکو جویدنی(تدخینی) و سایر موارد.

– مصرف کنندگان الکل

عوامل خطر ابتلا به سرطان دهان شامل موارد زیر است

استفاده از فرآورده‌های تنباکو (شامل سیگار، سیگار برگ، پیپ، قلیون و توتون جویدنی بدون دود)

مصرف الکل

جویدن فوفل

آلودگی به نوع خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)

در معرض نور آفتاب (تنها عامل خطر سرطان لب) قرار گرفتن

مرد بودن.

آزمایشات غربالگری سرطان ابزار نشان‌دهنده تشخیص زودرس (پیدا کردن سرطان قبل از علائم آن) است که شانس فرد را از مرگ ناشی از این بیماری کاهش می‌دهد. برای بعضی از انواع سرطان، پیدا کردن و درمان این بیماری در مراحل اولیه می‌تواند فرصت بهتری برای بهبود باشد.

غربالگری برای سرطان دهان تحت مطالعه است و آزمایش‌های بالینی در بسیاری از نقاط کشور انجام گرفته است. اطلاعات در مورد آزمایش‌های بالینی جاری در وب سایت مؤسسه ملی سرطان در دسترس است.

هیچ آزمون غربالگری استاندارد یا معمولی برای سرطان دهان وجود ندارد.

غربالگری برای سرطان دهان ممکن است در طول روال چک‌آپ توسط دکتر و یا دندانپزشک انجام شود. آزمایش شامل بررسی برای یافتن ضایعات است. ضایعات لکوپلاکیا و اریتروپلاکیا در غشاء مخاطی ممکن است سرطانی شوند.

رنگ‌آمیزی با محلول تولویدین آبی

روشی است که در آن ضایعات دهان با رنگ آبی پوشش داده شده‌اند. مناطقی که دارای لکه‌های تیره‌تر هستند بیشتر احتمال دارد به سرطان مبتلا باشند و یا سرطانی شوند.

رنگ‌آمیزی فلورسانس

روشی است که در آن ضایعات دهان با استفاده از نوری خاص مشاهده می‌شوند. پس از استفاده بیمار از دهانشویه فلورسنت، بافت طبیعی متفاوت از بافت غیرطبیعی که در زیر نور دیده می‌شود، به نظر می‌رسد.

سیتولوژی برداشت پوسته

یک روش برای جمع‌آوری سلول‌ها از حفره دهان یا لب میباشد. از تکه‌ای پنبه، یا مسواک، یا یک تکه چوب کوچک استفاده می‌شود تا به آرامی سلول‌های لب‌ها، زبان، دهان یا گلو خراشیده شود. سپس این سلول‌ها در زیر میکروسکوپ برای پیدا کردن سلول‌های غیرطبیعی مشاهده می‌شوند.

نمونه‌برداری با مسواک

برداشتن سلول با استفاده از مسواک. این روش برای جمع‌آوری سلول‌ها از همه لایه‌های یک ضایعه طراحی شده است. سلول‌ها در زیر میکروسکوپ برای پیدا کردن سلول‌های غیرطبیعی مشاهده می‌شود.

در مراحل اولیه سرطان دهان قابل درمان است، اما اغلب سرطان های دهانی در زمان برداشتن به غدد لنفاوی و یا دیگر مناطق گسترش یافته‌اند.

 

بنابراین با توجه به موارد ذکر شده در این مطلب ما به شما توصیه می کنیم که به صورت روتین برای معاینه دقیق دهان خود با دندانپزشکان مجرب بیمارستان دندانپزشکی تهران در ارتباط باشید تا با معاینات دقیق دندانپزشکان ما از سلامت دهان و دندان خود مطمئن شوید.

    Open chat